Κοινότητα Καρυάς

Παραδοσιακά Εδέσματα της Καρυάς

Σε κάθε περιοχή της Ελλάδας το μεράκι και η ντόπια παραγωγή βοηθούσε τις παλιές νοικοκυρές «να στρώσουν το δικό τους τραπέζι» έτσι και οι παλιές Καρυώτισσες νοικοκυρές φρόντισαν να διαμορφώσουν το δικό τους ντόπιο μενού.

Μέσα από το πέρασμα του χρόνου αρκετές παραδοσιακές συνταγές διασώθηκαν μέσα στις κουζίνες των Καρυώτικων νοικοκυριών ενώ κάποιες άλλες ξεχάστηκαν.

Φαγητά
πασπάλο ή  μπατζάρα
λαχανόπιτα
τυρόπιτα
κρεμμυδόπιτα
πρασόπιτα
κρεατόπιτα
τυροκλούρι
τούρτα
μπομπότα
σπανακόρυζο
τραχανάς γλυκός
τραχανάς ξινός
τσιγαρίδες
γαρδούμπα
γκουμούλια
κοιλιά γεμιστή με τραχανά γλυκό ή σερντένια
σκορδαλιά (με ψωμί ή με πατάτα)
ταρατόρι
τζατζίκι
σαρμάδες
λαχανόρυζο
κουρκούτι με άσπρο αλεύρι
κουρκούτι με καλαμποκίσιο αλεύρι
παπάρα
μαγειρίτσα
πατάτες για χνί
γκουμούλια
πλιγούρι
κατσαμάκι
μπουρανί
ραντισιές
τσιγαρίδες
μπριάμι
Σαλάτες
ντοματοσαλάτα
πατατοσαλάτα
πατζάρια
ραδίκια
τσουκνίδια
Τυροκομικά
φέτα αγελαδινό τυρί
φέτα πρόβειο τυρί
φέτα γύδινο τυρί
φέτα πρόβεια / γύδινη
ούρδα
βούτυρο
ματινίτσα
γαλοτύρι
Γλυκά
Χουσμαρί
γαλατόπιτα ( με κρέμα ή με φύλλα)
καρυδόπιτα
ριζόπιτα
κολοκυθόπιτα
μπεζέδες
Γλυκά κουταλιού
καρυδάτο
κολοκύθα
ντοματάκι
κεράσι
τριαντάφυλλο
δαμάσκηνο

Ροφήματα

1.      φυλλοριά
2.      τσάι
3.      μέντα
4.      χαμομήλι
5.      καφές από ρεβίθι

Ποτά

1.      τσίπουρο
2.      κρασί
3.      ξινάδα

Λαχανόπιτα

Υλικά παρασκευής: 7 σπιτικά φύλλα, διάφορα λαχανικά ,λίγο αλεύρι, αλάτι, λάδι, τυρί, γάλα

Εκτέλεση: βάζουμε πέντε φύλλα στο ταψί (αφού ραντίσουμε το καθένα με λάδι) οι άκρες τους να βγαίνουν έξω από το ταψί. Ζεματίζουμε τα λαχανικά χύνουμε το νερό, ρίχνουμε σε αυτά (όσο είναι ζεστά)  λίγο αλεύρι το ανακατεύουμε γρήγορα, προσθέτουμε το γάλα, αλάτι, λάδι, τυρί. Κατόπιν ρίχνουμε πάνω από τα φύλλα το μίγμα των λαχανικών, βάζουμε πάνω από αυτό τα άλλα δύο φύλλα αλειμμένα με λάδι, στις άκρες των φύλλων βάζουμε τυρί και το μαζεύουμε κόθαρο. Χαράζουμε την πίτα τριγωνικά κομμάτια, τη ραντίζουμε με λάδι, στο τμήμα που είναι τα λαχανικά ρίχνουμε  γάλα, ενώ τον κόθαρο τον ραντίζουμε με νερό.

Τρόπος σερβιρίσματος: σερβίρεται είτε ζεστή είτε κρύα.

Μπομπότα

Υλικά παρασκευής:1 φλιτζάνι λάδι, λίγο αλάτι, 1 φλιτζάνι γιαούρτι ή γάλα, 4-5 αυγά, τυρί, αλεύρι καλαμποκίσιο όσο πάρει και λίγο σόδα

Εκτέλεση: χτυπάμε τα αυγά, ρίχνουμε όλα μαζί τα υλικά τα ανακατεύουμε ώσπου να γίνει ένα ομοιόμορφο ρευστό μίγμα, την ψήνουμε στον φούρνο.

Τρόπος σερβιρίσματος: προσφέρεται ζεστή, κομμένη σε τετράγωνα κομμάτια

Τσιγαρίδες

Υλικά παρασκευής: τετράγωνα κομμάτια που περιέχουν λίπος χοιρινού με λίγο κρέας, λίγο αλάτι και κρεμμύδι ψιλοκομμένο

Εκτέλεση: βάζουμε στην κατσαρόλα το λίπος  και το κρεμμύδι ,τα καβουρδίζουμε και πατάμε με μια ξύλινη κουτάλα το λίπος. Το λίπος που βγαίνει σε ρευστή μορφή το αδειάζουμε και συνεχίζουμε το καβούρδισμα ώσπου οι τσιγαρίδες να πάρουν κοκκινωπό χρώμα.

Τρόπος σερβιρίσματος: συνοδεύουν τον ξινό τραχανά.

Γκουμούλια

Υλικά παρασκευής: 1-2 πράσα ψιλοκομμένα, άνηθο, μάλαθρο, μαϊντανό, αλάτι, μαύρο πιπέρι, λάδι, καλαμποκίσιο αλεύρι, νερό όσο πάρει, λίγο ρύζι, χυμό λεμονιού.

Εκτέλεση: πατάμε τα πράσινα υλικά με το αλάτι και το πιπέρι προσθέτουμε το αλεύρι το λάδι και το νερό, τα ζυμώνουμε όλα μαζί και τα πλάθουμε σε στρόγγυλα. Εν τω μεταξύ βάζουμε σε μία κατσαρόλα το νερό, το αλάτι και το λάδι να βράσουν, αφού βράσουν προσθέτουμε το ρύζι, χυμό λεμονιού και τα γκουμούλια. Τα αφήνουμε να βράσουν όλα μαζί έως ότου χυλώσουν.

Τρόπος σερβιρίσματος: σερβίρονται ζεστά.
Σκορδαλιά (με πατάτες)

Υλικά παρασκευής: σκόρδο, αλάτι, λάδι, βρασμένες λιωμένες πατάτες και λεμόνι

Εκτέλεση: στουμπίζουμε το σκόρδο με το αλάτι προσθέτουμε το λάδι και τις πατάτες με το λεμόνι τα στουμπίζουμε όλα μαζί.

Τρόπος σερβιρίσματος: μπορείτε να την συνοδέψετε με μπακαλιάρο.

Ταρατόρι

Υλικά παρασκευής: κομματάκια από αγγούρι, ψιλοκομμένο δυόσμο,  λίγο λάδι, ψίχα μπαγιάτικου ψωμιού, αλάτι, ξύδι, σκόρδο κοπανισμένο

Εκτέλεση: χτυπάμε το σκόρδο με το αλάτι μέσα σε γουδί κατόπιν προσθέτουμε το λάδι με το δυόσμο, τα χτυπάμε για λίγο μαζί, προσθέτουμε το ψωμί συνεχίζουμε το χτύπημα τέλος ρίχνουμε το νερό και το ψιλοκομμένο αγγουράκι και τα ανακατεύουμε όλα μαζί.

Το συγκεκριμένο φαγητό προτιμάτε κατά τους θερινούς μήνες.

Τυροκλούρι

Υλικά παρασκευής: τυρί, λάδι, ζύμη ψωμιού, αυγά

Εκτέλεση: ανοίγουμε την ζύμη ένα αρκετά χοντρό φύλλο, το ραντίζουμε με λάδι και  το διπλώνουμε στα δύο. Εν τω μεταξύ χτυπάμε τα αυγά σε ένα μπολ μέσα σε αυτά βάζουμε και το τυρί κομμένο μικρά κομματάκια τα ανακατεύουμε. Εν συνεχεία ρίχνουμε το μίγμα πάνω στο φύλλο και το απλώνουμε κατά μήκος , προσέχουμε να μην πάει στις άκρες του φύλλου. Τέλος το τυλίγουμε ρολό και το στρίβουμε κουλούρα. Κατόπιν το ψήνουμε.

Τρόπος σερβιρίσματος: τρώγεται εξίσου καλά κρύο και ζεστό.

Χουσμαρί

Υλικά παρασκευής: τυρί χλωρό ανάλατο που έχει πάρει λίγο ξινίσει, ζάχαρη, λίγο αλεύρι, λίγο αλάτι, προαιρετικά  λίγη κανέλα

Εκτέλεση: αφήνουμε το χλωρό τυρί να ξινίσει για μια μέρα, το βάζουμε σε μια κατσαρόλα το ανακατεύουμε διαρκώς ώσπου να λιώσει, μετά ρίχνουμε πολύ λίγο αλάτι και αλεύρι τα ανακατεύουμε μέχρι να βγει το βούτυρο, λίγο πριν το κατεβάσουμε από τη φωτιά ρίχνουμε τη ζάχαρη και ανακατεύουμε. Τέλος το βάζουμε σε ένα ταψί και από πάνω εάν θέλουμε πασπαλίζουμε λίγη κανέλα.

Τρόπος σερβιρίσματος: το κόβουμε σε ρομβοειδή κομμάτια και προσφέρεται είτε ζεστό είτε κρύο.

Πρόβειο σε λαδόκολλα

Υλικά παρασκευής: 2 kgr κρέας, 1 κρεμμύδι μεγάλο, 2 σκελίδες σκόρδο, πιπεριά πράσινη, κόκκινο πιπέρι, λίγο λάδι, ρίγανη, λαδόκολλα.

Εκτέλεση: ψιλοκόβουμε το σκόρδο, κόβουμε τη πιπεριά κομματάκια, τρίβουμε το κρεμμύδι , προσθέτουμε  τα υπόλοιπα υλικά τα ανακατεύουμε και πασπαλίζουμε το κρέας. Κατόπιν βάζουμε το κρέας σε 2-3 λαδόκολλες και το δένουμε καλά με σπάγκο το ψήνουμε για 4 ώρες σε φούρνο θερμοκρασίας 180o - 200 o.
Κοιλίτσα γεμιστή

Υλικά παρασκευής: συκώτι, κοιλίτσα, αλάτι , πιπέρι, λεμόνι, ρίγανη, ρύζι, κρέας αρνιού

Εκτέλεση: σοτάρουμε τα παραπάνω υλικά (εκτός από τη ρίγανη, το ρύζι , το λεμόνι και το πιπέρι) μετά από αυτό, προσθέτουμε το ρύζι το ανακατεύουμε και ρίχνουμε στο τέλος το πιπέρι και λίγο νερό. Γεμίζουμε τη κοιλιά με τα παραπάνω υλικά, την ράβουμε και την  τοποθετούμε  σε ένα ταψί, την ψήνουμε στο φούρνο για 2 ½  με 3 ώρες. Αφού ψηθεί ρίχνουμε το χυμό λεμονιού από πάνω.

Γαρδούμπα

Υλικά παρασκευής: έντερα, συκώτι, πνευμόνια, αλάτι, πιπέρι, ρίγανη,

Εκτέλεση: κόβουμε σε μακρόστενες λωρίδες τα πνευμόνια και το συκώτι τα αλατοπιπερώνουμε. Κρατάμε τις λωρίδες όλες μαζί με το ένα χέρι και τυλίγουμε γύρω τους έντερα ώσπου να δεθούν καλά. Βάζουμε την γαρδούμπα να βράσει, αφού βράσει την βάζουμε στο ταψί ρίχνουμε από πάνω ρίγανη. Αφού ψηθεί προσθέτουμε χυμό λεμονιού.

Τρόπος σερβιρίσματος: προσφέρεται κατά προτίμηση ζεστή.

Πασπάλω

Υλικά παρασκευής: καλαμποκίσιο αλεύρι, νερό, λάδι, αλάτι, σόδα, τυρί, διάφορα χόρτα, αυγά

Εκτέλεση: ζεματίζουμε τα χόρτα και χύνουμε το νερό, ρίχνουμε λίγο αλεύρι άσπρο και το ανακατεύουμε γρήγορα, προσθέτουμε αλάτι λάδι. εντωμεταξύ ανακατεύουμε το καλαμποκίσιο αλεύρι με  τη σόδα το λάδι το αλάτι το νερό τα αυγά και το τυρί γίνονται ένα παχύρρευστο μίγμα το ρίχνουμε μέσα στο ταψί και στο κέντρο προσθέτουμε τα χόρτα Τέλος ψήνουμε την πασπάλω.

Τρόπος σερβιρίσματος: κόβεται σε τριγωνικά κομμάτια και σερβίρεται είτε κρύα είτε ζεστή.

Τραχανάς γλυκός

Υλικά παρασκευής: νερό , αλάτι, λάδι, ντομάτα ψιλοκομμένη (προαιρετικά), τραχανάς γλυκός (1 κουταλιά για κάθε πιάτο)

Εκτέλεση: σοτάρουμε τη ντομάτα με το λάδι, προσθέτουμε το νερό και το αλάτι, αφού κοχλάσουν ρίχνουμε τον τραχανά και τον αφήνουμε να βράσει.

Τρόπος σερβιρίσματος: σερβίρεται ζεστός σε βαθύ πιάτο, μπορούμε να τον συνοδέψουμε με κεφτέδες ή κοτόπουλο.

Ραντσιές

Υλικά παρασκευής: αλεύρι άσπρο, νερό αλάτι, σάλτσα, λάδι

Εκτέλεση: κοσκινίζουμε το αλεύρι σε ένα ταψί και το ραντίζουμε νερό με το χέρι, εν τω μεταξύ βάζουμε σε μια κατσαρόλα λάδι νερό και σάλτσα και τα αφήνουμε να βράσουν. Αφού βράσουν, προσθέτουμε το ζυμάρι και συνεχίζουμε το  βράσιμο ώσπου να γίνει σαν  το κριθαράκι.

Χυλοπίτες

Υλικά παρασκευής: αυγά , γάλα ,αλεύρι, αλάτι

Εκτέλεση: χτυπάμε τα αυγά προσθέτουμε το αλεύρι, το αλάτι και το γάλα και τα ζυμώνουμε. Πλάθουμε την ζύμη φύλλα χοντρά και τα κόβουμε τετράγωνα κομμάτια τις αφήνουμε να στεγνώσουν και τις μαγειρεύουμε όπως τα μακαρόνια.

Κουρκούτι με καλαμποκίσιο αλεύρι

Υλικά παρασκευής: 1 πράσο , 6 κουταλιές λάδι, 1 ποτήρι καλαμποκίσιο αλεύρι, λίγο κόκκινο πιπέρι, αλάτι, νερό όσο πάρει.

Εκτέλεση: ψιλοκόβουμε το πράσο και το ροδίζουμε με το λάδι, κατόπιν προσθέτουμε το αλεύρι  και τα σοτάρουμε για λίγο όλα μαζί, εν συνεχεία ρίχνουμε το νερό το πιπέρι και το αλάτι τα βράζουμε όλα  μέχρι να γίνει ένα ρευστό μίγμα.

Τρόπος σερβιρίσματος: σερβίρεται ζεστό σε βαθύ πιάτο.

Κουρκούτι με άσπρο αλεύρι

Υλικά παρασκευής: σκόρδο, αλάτι, λάδι ή λίγο βούτυρο, αλεύρι λεμόνι και νερό όσο πάρει.

Εκτέλεση: σοτάρουμε το αλεύρι με λίγο λάδι ή βούτυρο ρίχνουμε το νερό, το αλάτι και προς το τέλος το σκόρδο ψιλοκομμένο. Αφού βράσουν προσθέτουμε το λεμόνι.

Τρόπος σερβιρίσματος: σερβίρεται μόνο ζεστό, μέσα στο κουρκούτι μπορούμε να προσθέσουμε κοτόπουλο ή κεφτέδες ή ζωμό από κρέας.

Πλιγούρι

Υλικά παρασκευής: σκληρό σιτάρι, λάδι, κρεμμύδι, σάλτσα, νερό

Εκτέλεση: πλένουμε το σιτάρι, το αφήνουμε να στεγνώσει καλά και το κόβουμε στον μύλο. Σοτάρουμε το λάδι με το κρεμμύδι και την σάλτσα μετά ρίχνουμε το νερό και το αλάτι αφού κοχλάσουν ρίχνουμε το πλιγούρι και τα αφήνουμε να βράσουν.  Γίνεται όπως το ρύζι.

Κατσαμάκι

Υλικά παρασκευής: λάδι, νερό, αλεύρι καλαμποκίσιο

Εκτέλεση: βράζουμε το νερό με λίγο λάδι  προσθέτουμε το καλαμποκίσιο αλεύρι τα βράζουμε ώσπου να γίνει ένα κρεμώδες μίγμα

Μπουρανί

Υλικά παρασκευής: διάφορα άγρια χόρτα.

Εκτέλεση: τρίβουμε ψιλά τα χόρτα, τα ζεματίζουμε, στραγγίζουμε το νερό και τα ρίχνουμε στην κατσαρόλα. Μέσα στην κατσαρόλα  ρίχνουμε λίγο αλεύρι τα ανακατεύουμε, προσθέτουμε αλάτι και λάδι, συνεχίζουμε το ανακάτεμα ώσπου να βράσουν.

Τυρόπιτα

Υλικά παρασκευής: αυγά , τυρί , γάλα, λάδι , νερό , σπιτικά φύλλα και τραχανά γλυκό(φουσκωμένο σε λίγο γάλα)

Εκτέλεση: τοποθετούμε 3 φύλλα στο ταψί (αλειμμένο το καθένα με λάδι), ραντίζουμε το τελευταίο φύλλο με ένα μίγμα (αυγών , τυριού κομμένου σε κομματάκια, τραχανά). Τοποθετούμε άλλα δύο φύλλα σκέτα, στο δεύτερο φύλλο ρίχνουμε λίγο από το μίγμα, ακολουθούμε  την ίδια διαδικασία ωσότου τελειώσει το μίγμα. Όταν τελειώσει το μίγμα βάζουμε από πάνω  3 λαδωμένα φύλλα  χαράζουμε την πίτα σε ρομβοειδή κομμάτια και την ραντίζουμε με νερό.

Τέλος ψήνουμε την πίτα

Τρόπος σερβιρίσματος: σερβίρεται είτε ζεστή είτε κρύα

Γαλατόπιτα

Υλικά παρασκευής: 6 σπιτικά φύλλα, γάλα, αλεύρι, 1 βανίλια, κανέλλα, ζάχαρη, βούτυρο, καρύδια, φρυγανιά, λίγο αλάτι, λάδι, αυγά

Εκτέλεση: τοποθετούμε στο ταψί 4 φύλλα αλειμμένα με λάδι, πάνω στο τέταρτο φύλλο ρίχνουμε τα κοπανισμένα καρύδια με τη ζάχαρη και την φρυγανιά, κατόπιν βάζουμε δύο φύλλα από πάνω εν τω μεταξύ ετοιμάζουμε την κρέμα

Κρέμα: ανακατεύουμε 7 κουταλιές αλεύρι με  ζάχαρη ,1 βανίλια  τα ρίχνουμε στην κατσαρόλα η οποία περιέχει 1 kgr γάλα τα ανακατεύουμε διαρκώς αφού δέσει η κρέμα προσθέτουμε βούτυρο και κανέλα, 2 αυγά  χτυπημένα.

Αφήνουμε την κρέμα να κρυώσει και την ρίχνουμε πάνω από το τελευταίο φύλλο. Πάνω από την κρέμα ρίχνουμε λίγο λιωμένο βούτυρο και ένα αυγό χτυπημένο. Ψήνουμε την πίτα.

Παραλλαγές: αν θέλουμε δεν βάζουμε καθόλου καρύδια , βάζουμε 4 σπιτικά φύλλα και πάνω από την κρέμα τοποθετούμε λεπτές φέτες χλωρό ανάλατο τυρί ή βάζουμε μόνο κρέμα και φύλλα.

Τρόπος σερβιρίσματος: αφήνουμε την πίτα να παγώσει και την κόβουμε σε ρομβοειδή κομμάτια