Κοινότητα Καρυάς

"Το παρελθόν μας επιφυλάσσει πολλές εκπλήξεις"

Αυτήν την φράση έρχονται να μας την επιβεβαιώσουν ανακαλύψεις που έρχονται στο φως τόσο για τα επιτεύγματα των ανθρώπων αιώνες πριν, όσο και για την ύπαρξη άγνωστων μορφών ζωής κατά τους προϊστορικούς χρόνους.

Στα τέλη Οκτωβρίου 2005 είχε πραγματοποιηθεί εξερεύνηση του σπηλαιοβαράθρου της Σκαμνιάς, από δύο μέλη της Σπηλαιολογικής Εταιρείας.Οι σπηλαιολόγοι Νίκος Λελούδας και Γιώργος Αβτζής είχαν κατέβει σε βάθος 55 μέτρων , φωτογραφίζοντας και εξερευνώντας το βάραθρο <<Τρύπα Φαρδιά>>,όπως είναι γνωστό στην περιοχή της Συκαμινέας της Κοινότητας Καρυάς και η οποία βρίσκεται στις υπώρειες του Ολύμπου , σε υψόμετρο περίπου 1,000 μέτρων.

Η <<επίσκεψη >> των σπηλαιολόγων ,πέραν των άλλων ,έθεσε τέρμα και στις ουκ λίγες μυθιστορίες και θρύλους που αφορούσαν στο σπηλαιοβάραθρο. Έτσι ,αν εξαιρέσει κανείς τον όμορφο σταλακτικό διάκοσμο στα τοιχώματα του βαράθρου ,καμία από τις πολλές ιστορίες που συνόδευαν την ύπαρξή του δεν επιβεβαιώθηκε. Ωστόσο ,πάντα ένα απάτητο για τον άνθρωπο σημείο (αν και οι δύο σπηλαιολόγοι δεν ήταν οι πρώτοι που το είχαν επισκεφθεί ),μπορεί να κρύβει μικρο-εκπλήξεις. Ως τέτοια λοιπόν μπορεί να εκληφθεί η ανεύρεση ενός μικρού κρανίου , πιθανότατα ζώου που ,το οποίο όμως δεν έχει ακόμη ταυτοποιηθεί. Έκπληξη αποτελεί το ενδιαφέρον που προκάλεσε ,μεταξύ σπηλαιολόγων ,επιστημόνων  ακόμη και μη ειδικών , η δημοσίευση της σχετικής φωτογραφίας ,σε σχετικό με το σπηλαιολογία  site.Χάρη στο διαδίκτυο λοιπόν ,απόψεις σκέψεις και ερμηνείες ήρθαν από κάθε γωνιά του κόσμου ,προσφέροντας απαντήσεις αλλά και γνώση. Είναι πράγματι εκπληκτικό ότι, μέσα σε διάστημα ενός μηνός ,αφότου η φωτογραφία με το σχετικό ερώτημα φιλοξενήθηκε σε <<νεόδμητο>> site του worldwide CavingNews,298 μηνύματα (και όχι μόνο)για το θέμα κατέφθασαν από κάθε γωνιά του πλανήτη. Εξηγήσεις με επιστημονικό υπόβαθρο , απόψεις με γνώση αλλά και ερωτήματα ,στην κοινή προσπάθεια για την αναζήτηση της μιας και μόνο απάντησης.

ΤΡΩΚΤΙΚΟ ή ΛΑΓΟΜΟΡΦΟ;

Οι περισσότερες των απαντήσεων καταταλίγουν στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για κάποιο τρωκτικό ή λαγόμορφο ζώο , το οποίο έπεσε στο βάραθρο και πέθανε από την πείνα. Υπάρχουν βέβαια και άλλες απόψεις (ακόμη και ότι πρόκειται για κρανίο φιδιού),αλλά αποτελούν μειοψηφία. Έχει ενδιαφέρον να δούμε μερικές: -<Από την ανάπτυξη των δοντιών θα έλεγα ότι πρόκειται για κάποιο είδος τρωκτικού. Το ξέρω ότι αυτό είναι προφανές , αλλά καμιά φορά τα προφανή μας διαφεύγουν >,αναφέρει ένα μήνυμα.

-Συμφωνώ με τον Richard Neville (Αυστραλία).<πρόκειται για δόντια σαρκοφάγου ζώου, η ανάπτυξη των οποίων μοιάζει με αυτή των τρωκτικών και των λαγόμορφων ειδών. Αλλά οι λαγοί  έχουν peg teens(ένα ζευγάρι μικρών δοντιών)πίσω από τα δύο μεγάλα δόντια της άνω σιαγόνας τα οποία δεν φαίνεται να υπάρχουν στην φωτογραφία, επομένως πρέπει να πρόκειται για κάποιο τρωκτικό>.

-Ένα άλλο μήνυμα περιέχει περισσότερες πληροφορίες:Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή .Κοιτάξτε το σκίτσο του κρανίου του λαγού (σ.σ.:συνοδεύει το μήνυμα) και θα παρατηρήσεις ένα peg tooth.Αυτό το ζευγάρι των μικρών δοντιών ,βρίσκεται ακριβώς πίσω από τα δύο μεγάλα δόντια. Τώρα κοιτάξτε στη φωτογραφία του ζώου από το σπήλαιο να δείτε αν υπάρχουν αυτά τα peg teens. Από την  φωτογραφία έχω την εντύπωση ,ότι τα δόντια αυτά υπήρχαν στο κρανίο αλλά δεν είναι βέβαιο. Αν υπήρχαν αυτά τα δόντια , τότε είναι λαγόμορφο  ,αν δεν υπήρχαν τότε είναι τρωκτικό. Αυτό τουλάχιστον θα βάλει τα πράγματα σε μία σειρά. Και να απαντήσω σε μία ερώτηση που δεν έγινε σχετικά με αυτά τα τρομακτικά δόντια.Τα τρωκτικά και τα λαγόμορφα  έχουν δόντια που αναπτύσσονται συνεχώς. Αν μασούν σκληρή τροφή ,τότε τα δόντια ,συνεχίζοντας να μεγαλώνουν , δεν παίρνουν κλίση προς τα πίσω. Φαίνεται ότι για κάποιο λόγο το ζώο της φωτογραφίας έτρωγε μαλακή τροφή και ίσως αυτό έχει να κάνει και με τους λόγους για τους οποίους πέθανε. 

ΜΗΠΩΣ ΜΥΟΚΑΣΤΟΡΑΣ;

Αποστολείς μηνυμάτων από τις Ην.Πολιτείες  βάζουν ένα νέο ερώτημα και αυξάνουν τον προβληματισμό:<Τι θα λέγατε για Μυοκάστορα;>ρωτά κάποιος και προσθέτει :<Πρόσφατα μία κάτω αριστερή σιαγόνα με δόντια και συγκρινόμενη με έναν πλήρη σκελετό κάστορα (beaver) διαπιστώσαμε με βεβαιότητα ότι δεν είναι κάστορας, και συμπεράναμε ότι είναι Μυοκάστορας (Nutria)από την περιοχή στην οποία βρέθηκε>.

-Ο Dr.Jessie Maisano,από το Πανεπιστήμιο του Όστιν (Τέξας),σχεδόν συμφωνεί :<Δεν μπορώ να πω με σιγουριά καθώς δεν γνωρίζω το μέγεθος, αλλά μοιάζει πολύ με κρανίο κάστορα ή μυοκάστορα. Μία κοντινή ματιά στους τραπεζίτες θα βοηθούσαν στον προσδιορισμό του είδους. Είναι σίγουρα κάποιου είδους τρωκτικού >.  

-Η Julie Jenkins επίσης από τις ΗΠΑ , προτρέπει :<Ρίξτε μια ματιά σε μια ιστοσελίδα του Πανεπιστημίου του Τέξας στη διεύθυνση http://www.digimorph.org/specimens/Cynomys_ludovicianus, πρόκειται για μια μοναδική βιβλιοθήκη βιολογικής αναπαράστασης που ανήκει στον οργανισμό DigiMorph που είναι τμήμα του ιδρύματος Ψηφιακών Βιβλιοθηκών Φυσικών Επιστημών και αναπτύσσει δισδιάστατες και τρισδιάστατες αναπαραστάσεις ης εσωτερικής και εξωτερικής δομής ζώων που υπάρχουν μέχρι και σήμερα ή που έχουν εκλείψει. Η βιβλιοθήκη ψηφιακής Μορφολογίας περιέχει σχεδόν ένα δισεκατομμύριο φωτογραφίες ειδών ζώων που χρησιμοποιούνται από στην εκπαίδευση και την έρευνα. Το κρανίο μοιάζει σαν Cynomysn lydovicianus, Black-tailed Prairie Dog>.

Η ανταλλαγή απόψεων μεταξύ Αμερικανών συνεχίζεται:Ο Ron Ralph γράφει:<Είναι ένα κουνέλι ,πιθανότατα ένα cottontail.Τα δόντια είναι σε άσχημη κατάσταση γιατί δεν τα πολυχρησιμοποιούσε με αποτέλεσμα να μεγαλώνουν με αυτό το ατυχές αποτέλεσμα>.Η Vivian Loftin από το Τέξας, παρατηρεί:Η Jean Krejca λέει ότι αν είχε βρεθεί στο Τέξας τότε θα έλεγε  ότι ήταν σκαντζόχοιρος, αλλά καθώς δεν είναι εξοικειωμένη με τα θηλαστικά  στην Ελλάδα, δεν μπορεί να το πει με σιγουριά. Μοιάζει λίγο και με muskrat(σ.σ.Ondatra zibethicus,είδος τρωκτικού)επίσης>.

-Στη συζήτηση που έχει <ανάψει> στο διαδίκτυο .παρεμβαίνει ο Alexander από τη Μόσχα ,σημειώνοντας :<Αυτό είναι κρανίο κουνελιού ή λαγού. Καμιά αμφιβολία. Στο κρανίο φαίνονται 2 σειρές από κοπτήρες(η πρώτη σειρά καλύπτει την δεύτερη).Αυτό το ζώο έπεσε μέσα στην σπηλιά και πέθανε από την πείνα. Τα κουνέλια και οι λαγοί έχουν δόντια που μεγαλώνουν σε όλη τους την ζωή. Όταν το ζώο σταματήσει να τρέφεται, τα δόντια συνεχίζουν να μεγαλώνουν και αρχίζουν να κυρτώνουν(σαν και αυτά που φαίνονται στην φωτογραφία)>.

-Και η Julia Altmann (τεχνικός σύμβουλος,αραχνολόγος του Μουσείου Senckenberg της Φρανκφούρτης),καταθέτει τη δική της άποψη :<αναμφιβόλως  το κρανίο ανήκει σε τρωκτικό. Ποιο ακριβώς, είναι αδύνατο να πω γιατί 1)Τα τρωκτικά είναι εξαπλωμένα σε όλο τον κόσμο 2)Υπάρχουν πάνω από 2,000 διαφορετικά είδη 3)Δεν υπάρχουν στοιχεία για το σημείο που βρέθηκε 4)Για την εξακρίβωση είναι σημαντικό να μελετηθούν τα δόντια. Επομένως εν κατακλείδι :Θα βοηθούσε πολύ να σταλεί  το κρανίο σε ειδικούς σε οποιοδήποτε μουσείο για να γίνει η ταυτοποίηση>.

Η συζήτηση συνεχίζει με αμείωτο ενδιαφέρον. Αρκετοί εκ των αποστολέων e-mail ζητούν πληροφορίες , θέτουν ερωτήματα, προτείνουν:<Δεν είμαι ειδικός αλλά είναι πιθανόν να πρόκειται για αγριόχοιρο>λέει κάποιος.<Είναι δύσκολο να διαπιστώσει κανείς  την κλίμακα ,ένας χάρακας ή ένα πόδι θα έπρεπε να είχαν τοποθετηθεί όταν τραβήχτηκε η φωτογραφία>,παρατηρεί ένας Εγγλέζος, ενώ ο Grigory Zatsman (από τη Ρωσία)συμφωνεί μαζί του :Έχω τρεις ερωτήσεις γράφει:1)Ποιο είναι το μέγεθος του κρανίου;2)Πού ακριβώς βρέθηκε(σε ποια σπηλιά και κλιματολογική ζώνη ) ,3)Βρέθηκε σε κάποιο ενδιάμεσο πατάρι ή στο βάθος του σπηλαίου;

Πολλά μπορεί να γραφούν και  να υποθούν ακόμη. Είναι πράγματι εκπληκτικό το πώς τόσοι άνθρωποι ανταποκρίθηκαν σ?αυτό το ασυνήθιστο <παιχνίδι>ανταλλαγής γνώσεων και εμπειριών, το οποίο σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στις δυνατότητες που παρέχει το διαδίκτυο. Είναι από τις θετικές πλευρές της παγκοσμιοποίησης, αλλά και μία απόδειξη ότι οι άνθρωποι ,ανεξάρτητα από φυλές , ιδεολογίες και άλλα πιστεύω ,επιθυμούν και επιδιώκουν με κάθε αφορμή την επικοινωνία και συνεργασία, στοιχεία που γεφυρώνουν και <εξημερώνουν>.